مقدمه قرقاول یکی از زیباترین و با شکوه ترین پرندگان زینتی است که توجه آدمی را از دور به خود معطوف می کند و برخی را اعتقاد بر این است که بعد از طاووس، زیباترین پرنده در بین پرندگان زینتی است، به جز موارد تجاری و تولید به منظور گوشت قرقاول یکی از لذیذترین گوشت ها بوده و پرورش این موجود زیبا ترغیب می کند، به هر حال در دنیای گوشت قرقاول یکی از لذیذترین گوشت ها بوده و پرورش آن عمدناً به دلیل تولید گوشت می باشد، قرقاول از جمله پرندگان بومی و نادر در ایران است که در مراتع و بوته زارها زندگی می کند، این پرنده از جمله پرندگان حمایت شده محسوب می شود، این گونه یکی از زیباترین پرندگان ایران است و به عبارتی جزو مجموعه تنوع زیستی ایران محسوب می شود که با تغذیه از دانه های گیاهی و حشرات می تواند در حفظ محصولات کشاورزی مفید باشد، نوع نر این پرنده به وسطه دم بلند و راه رفتن با شکوهش از سایر انواع آن متمایز شده است و زیبایی طبیعت را دو چندان می کند، بسیار خوش رنگ و با پر و بال های پر زرق و برق و زیبا خود رانمایش می دهد، زیبایی خاص و رنگ های جالب و متنوع پرهای قرقاول موجب شده است که این پرنده جزو یکی از بهترین پرندگان زینتی جهان به شمار رفته و نژادهای مختلف آن با قیمت بسیار زیاد به فروش برسند، پرورش قرقاول در سال های اخیر در بسیاری از کشورهای جهان به خاطر استفاده از گوشت، رها سازی در شکارگاه ها و بهره برداری به صورت شکار به یک شاخه مهم از پرورش پرندگان تبدیل شده است. تاریخچه پرورش جانورشناسان معتقدند که زیست گاه اولیه قرقاول مشرق زمین ومخصوصاً قفقاز وسواحل دریای خزر است و این موضوع از قدیم مورد تأیید دانشمندان بوده است به طوری که شاردن معروف در جلد دوم سفرنامه خود می نویسد: « آن چه که در دهانه رودخانه ایونی در مجاورت دریای سیاه کاملاً مطابق نوشته‌های مورخین باستان یافتم، قرقاول‌های شکیل وعظیم آن است که از حیث لطافت در سرتاسر آفاق بی نظیر است و به نظر من چنان پرندگانی با چنین گوشت مطبوع و ذائقه نواز در هیچ جای جهان پیدا نمی شود … » . صرف نظر از نوشته شاردن توجه به نام Faisan نشان می دهد که از کلمه Phase فاز مشتق شده که نام رودخانه ای است که از کوه‌های قفقاز سرچشمه می گیرد و امروزه به نام محلی فاکزFachs نامیده می‌شود و در گرجستان امروزی جاری است که در قدیم به آن کلشید می گفته اند و پیداست که نام علمی قرقاول معمولی Ph.Colchicus از نام آن گرفته شده است . مارسیال Martial دانشمند و شاعر یونانی در نوشته‌های خود ذکر می‌کند که قرقاول برای اولین بار از قاره آسیا به یونان برده و سپس از آن جا به سایر کشورهای دیگر منتقل شده است . مورخ مذکور می نویسد که آرگونوت Argonaute قهرمان افسانه ای یونان در سفرهایی که با کشتی معروف و تاریخی خود Argo به نقاط مختلف جهان کرد، موفق شد قرقاول را به همراه حیوانات شگفت آور دیگری به عنوان هدیه برای مردم یونان بیاورد . امروزه نیز با این که قرقاول به تمام نقاط دنیا برده شده است ولی پرنده مذکور تنها در مناطق مرطوب و معتدل و پوشیده از بوته و درخت و جنگل به زاد و ولد پرداخته و به آسانی پرورش می یابد . بعد از یونانی ها، رومی‌ها جزو اولین ملل اروپایی بودند که به مطالعه این پرنده پرداختند. در قرون وسطی قرقاول به کشور فرانسه راه یافت و فرانسویان در آغاز بدان خروس لیموژCoq de limoge می گفتند. در اوایل پرورش قرقاول در فرانسه ومتعاقب آن در انگلستان فقط به خاطر استفاده از گوشت لذیذ پرنده بوده است و به این ترتیب به زیبایی پرنده توجه چندانی مبذول نمی شد. علت این امر نیز بیشتر به خاطر علاقمندی شاهان وسرداران آن زمان به خوردن غذاهای خوشمزه و به اصطلاح عادت آنان به پرخوری و شکم پرستی بوده است. آثار موجود نشان می دهد که در اوایل قرن چهاردهم خوردن گوشت قرقاول در فرانسه و اروپا متداول گردید و این علاقمندی به حدی شدید بود که شاهان ترجیح می دادند، پرنده را پس از طبخ با همان پرهای الوان ودم بلند و پاها، بر سر سفره به معرض تماشای مدعوین قرار دهند . شارل هفتم یکی از طرفداران جدی گوشت قرقاول بود و دستور می داد که در تمام میهمانی‌های رسمی فقط از گوشت پرنده مزبور استفاده شود . در هرحال پیشرفت پرورش قرقاول در اروپا مدیون فعالیت‌های شاهانی نظیر : هنری چهارم، لویی سیزدهم و مخصوصاً لویی چهاردهم و پانزدهم می باشد. گذشته از مصرف گوشت، علاقمندی بسیاری از امپراتوران و سرداران اروپا به شکار و شرکت در مراسم مزبور موجب می گردید که عده ای از افراد به پرورش چنین پرندگانی مأموریت می یافتند و به این ترتیب در ازدیاد طبیعی پرندگان و حیوانات شکاری کوشش و اهتمام لازم به عمل می آمد. به طور کلی باید در نظر داشت که تا قبل از سال ۱۸۶۱ میلادی حداکثر تلاش مأمورین مذکور و هم چنین پرورش دهندگان بر این بود که از راه طبیعی به ازدیاد قرقاول‌ها بپردازند و به این ترتیب هیچ گاه اقدامی به منظور پرورش دستی پرنده مزبور به عمل نمی آمد، ولی از آن به بعد به خاطر این که زاد و ولد و تکثیر قرقاول‌ها تحت کنترل قرار گرفت و بشر موفق گردید در پرورش این حیوان دخالتی بیش تر نماید، کم و بیش نگهداری قرقاول در نزد پرورش دهندگان رواج یافت و فعالیت مزبور نیز به کارهای دیگر دامپروری افزوده شد. اولین کشوری که در این راه قدم پیش گذارد انگلستان بود . پرورش دهندگان انگلیسی به خاطر این که به تقاضای خریداران داخلی و خارجی این پرنده جواب مثبت بدهند سعی کردند مراکز نسبتاً بزرگی برای پرورش دستی قرقاول تهیه نمایند و کم و بیش از راه وروش‌های علمی و صحیح برای پرورش این پرنده پیروی نمایند . خصوصیات پروازی قرقاول در شرایط طبیعی به ندرت پرواز کرده و تنها جهت جابه هایی از مناطق پر تراکم پوشش درختی و علفی یا برای استراحت پرواز های کوتاهی را انجام می دهند . این پرندگان دارای بال های کوچکی نسبت به اندازه بدنشان هستند و برای پریدن به سرعت آن ها را تکان می دهند . چنین وضعیتی باعث می شود که بتوانند به خوبی پرواز کنند . در یک پرواز کامل ممکن است سرعت آن ها به ۵۵ تا ۷۰ کیلومتر در ساعت برسد . این پرنده هنگام احساس خطر معمولاً پرواز نمی کند ، بلکه به سرعت می دود و پنهان می شود . پروازش پر توان و آغاز آن پر سر و صداست . و قادر نیست فاصله طولانی را پرواز کند . نژادهای قرقاول به طور کلی نژادهای متعدد قرقاول در دو دسته قرار گرفته اند : گروه اول ، قرقاول‌های دم دراز هستند که در این گروه پرهای دم طویل بوده و از چند ردیف تشکیل یافته است . تعدادی از قرقاول‌های دسته مذکور حتی قادر هستند پرهای دم را تا اندازه ای به شکل چتر درآورند ولی هیچ گاه این قدرت به اندازه پرها و چتر طاووس نمی باشد . در این دسته بسیاری از قرقاول‌های عادی و اهلی که امروزه پرورش داده می شوند و همچنین تعدادی از قرقاول هایی که شکار خوبی برای شکارچیان به شمار می روند قرار دارند و روی هم رفته پراکندگی آن ‌ها در دنیا نسبت به دسته دیگر بیش تر است . نژادهای گروه دم دراز در دنیا پراکندگی بیش تری دارند . گروه دوم، قرقاول‌های دم کوتاه هستند که تعداد آن‌ها کم و اکثراً در نواحی مرتفع به خصوص در ارتفاعات هیمالیا و چین زندگی می نمایند . نژادهای گروه مزبور متعدد نبوده و از جمله باید قرقاول جنس لوفورا Lophura را نام برد . نژادهای مختلف 1. قرقاول خونی 2. قرقاول کوکلاس 3. قرقاول کالیج تاج سفید 4. قرقاول کالیج دمگاه سیاه 5. قرقاول کالیج نپال 6. قرقاول کالیج لینات 7. قرقاول کالیج کرافورت 8. قرقاول نقره ای 9. قرقاول امپراطور 10. قرقاول ادوارد 11. قرقاول سوین هو 12. قرقاول سالوادور 13. قرقاول تاج کوتاه مالایان 14. قرقاول تاج موتاه برونئی 15. قرقاول تاج دار 16. قرقاول سیامی 17. قرقاول بولور 18. قرقاول گوش دار سفید 19. قرقاول گوش دار قهوه ای 20. قرقاول گوش دار آبی 21. قرقاول خرسند 22. قرقاول دم دراز 23. قرقاول باریک 24. قرقاول الیوت 25. قرقاول میکادو 26. قرقاول ریوز 27. قرقاول مسی 28. قرقاول گردن حلقه ای 29. قرقاول سبز 30. قرقاول طلایی 31. قرقاول لیدی آمهرت 32. قرقاول طاووسی پالاوان 33. قرقاول آرگوس تاج دار 34. قرقاول آرگوس بزرگ 35. تراگوپان 36. تراگوپان ساتیر 37. تراگوپان تمینک 38. تراگوپان بلیتس 39. تراگوپان کابوتس 40. مونال هیمالیایی 41. مونال چینی 42. مونال اسکلاتر گله مولد معمولاً کسانی که برنامه پرورش و آزاد سازی قرقاول را اجرا می کنند و یا تولید کنندگان قرقاول های تاکسیدرمی و فروشندگان جوجه یک روزه ، به یک گله مولد نیاز دارند . درمورد تولید کنندگانی که به منظور تولید گوشت اقدام به پرورش قرقاول می کنند ، نیازی به داشتن گله مولد نیست و اقتصادی تر آن است که با خریداری جوجه یک روزه پرورش قرقاول را آغاز کنند . تخم قرقاول همان طور که قبلا نیز گفته شد ، تعداد تخمی که قرقاول ماده در یک فصل تخمگذاری می گذارد از ۱۳۰-۱۰ تخم متغیر است . تعداد تخم معیار مهمی جهت انتخاب گله مولد است و انتخاب گله ای که حداقل تخم گذاری آن ۶۰ تخم به ازای هر پرنده ماده باشد می تواند قابل قبول باشد . معمولاً پوسته تخم مرغ به رنگ سفید ، آبی ، قهوه ای و سبز زیتونی است که بسته به گونه آنها فرق می کند. زمان تولید مثل : ابتدای بهار تعداد تخم به ازای هر پرنده در هر فصل : ۴۰ نسبت نگاهداری پرنده ماده به نر : ۱ به ۷ تخم های غیر قابل مصرف : ۱۰-۱۲ ٪ زمان جوجه کشی : اواسط بهار میزان جوجه در آوری : ۲۵-۲۳ روز میزان تلفات کل : ۷۰ – ۷۵ ٪ میانگین سن مناسب به منظور فروش : ۲۰-۱۶ وزن زنده : ۵/۲ – ۸/۱کیلو گرم وزن گوشت فرآوری شده : ۱/۱ – ۸/۱کیلو گرم میانگین وزن گوشت فرآوری شده : ۵/۱ کیلو گرم سیستم های پرورش سیستم های پرورش قرقاول در دنیا به سه شکل تقسیم می شود : 1. سیستم انفرادی 2. سیستم آزاد 3. سیستم متراکم سیستم های پرورش سنتی در انگلستان و استرالیا بیش تر از نوع انفرادی بوده و در ایالات متحده سیستم پرورش از نوع آزاد می باشد . امروزه تقریبا کلیه واحدهای صنعتی پرورش قرقاول از ترکیبی از سیستم متراکم و آزاد استفاده می کنند . باید توجه کرد که انتخاب هر کدام از این سیستم ها بستگی به تعداد پرنده ها و نیز میزان فضای در اختیار دارد . انواع مختلف دانخوری و آبخوری را نیز می توان بسته به سلیقه استفاده نمود . با توجه به این که در سیستم متراکم تمام عوامل در اختیار ماست ، اعمال مدیریت راحت تر و مطمئن تر خواهد بود . به این معنی که می توان با کنترل دما ، نور ، تهویه ، میزان غذای مصرفی و … نتیجه بسیار بهتری نسبت به سایر سیستم ها گرفت . نیاز های تغذیه ای نیاز های غذایی قرقاول هنوز کاملاً مشخص نشده است . در گذشته جیره هایی که برای بوقلمون ها تنظیم شده بود ، برای این پرنده مورد استفاده قرار می گرفت که نتایج خوبی نیز به همراه خواهد داشت . بنابراین اگر تولیدکنندگان نتوانند جیره های تغذیه ای مخصوص قرقاول ها را تهیه کنند، کرامبل های بوقلمون می تواند استفاده شود . در مورد پرندگانی که جهت آزاد سازی به منظور شکار پرورش داده می شوند ، رشد سریع یا حداکثر وزن بدن ملاک عمل نیست ، ولی این مورد جهت پرندگانی که برای گوشت و یا تخم پرورش داده می شوند . دوره های تغذیه ای قرقاول به چهار دوره آغازین ، رشد ، نگهداری و تخمگذاری تقسیم می شود . جیره آغازین تا سن ۴ هفتگی و سپس جیره رشد تا ۱۲ هفتگی و یا تا زمان ارسال پرنده به بازار (۱۶ هفتگی ) به عنوان پرنده گوشتی ، مورد استفاده قرار می گیرد. جیره نگهداری از سن ۱۲ هفتگی به بعد ، جهت پرندگانی که به منظور آزاد سازی و شکار پرورش داده می شوند ، استفاده می شود. خصوصیات جیره های غذایی قرقاول در دوره های مختلف دوره آغازین رشد نگهداری سن ( هفته ) ۰ – ۴ ۴ – ۱۲ یا ۴ – ۱۶ ۱۲ تا… پروتئین خام ۲۷ ۲۱ ۱۵ انرژی قابل متابولیسم ( kcal/kg ) ۲۹۵۰ ۲۹۵۰ ۲۷۵۰ کلسیم ( ۰/۰) ۳۰/۱ ۱۰/۱ ۸۵/۰ فسفر قابل استفاده ( ۰/۰ ) ۶۰/۰ ۴۸/۰ ۴۲/۰ سدیم ( ۰/۰ ) ۱۸/۰ ۱۸/۰ ۱۸/۰ متیونین ( ۰/۰ ) ۶۰/۰ ۴۶/۰ ۳۵/۰ متیونین + سیستسن ( ۰/۰ ) ۱۰/۱ ۸۲/۰ ۶۴/۰ لیزین ( ۰/۰ ) ۵۰/۱ ۱۰/۱ ۷۸/۰ ترئونین ( ۰/۰ ) ۱۰/۱ ۸۶/۰ ۶۵/۰ تریپتوفان ( ۰/۰) ۲۶/۰ ۲۳/۰ ۲۰/۰ ویتامین ها در هر کیلو گرم خوراک ویتامین IU) A) ۷۰۰۰ ویتامینIU) D) ۲۵۰۰ ویتامین IU) K) ۴۰ ویتامین IU) E) ۲ تیامین (mg) ۱ ریبو فلاوین (mg) ۶ پیریدوکسین(mg) ۳ اسید پانتو تنیک (mg) ۵ اسید فولیک (mg) ۱ بیوتین(mg) ۱۰۰ نیاسین(mg) ۴۰ کولین (mg) ۲۰۰ ویتامین (۱۲B (mg ۱۰ املاح کم مصرف (در هر کیلو گرم خوراک ) منگنز (mg ) ۷۰ آهن (mg) ۴۰ مس(mg) ۱۰ روی (mg) ۸۰ سلنیوم (mg) ۰/۳ ید (mg) ۰/۴ مکمل های غذایی در حالت طبیعی هیچ مکمل غذایی به صورت اضافی لازم نیست . اگر جوجه ها در شرایط خوبی نباشند ، شاید نتوانند غذای کافی بخورند و از این لحاظ دچار کمبود ویتامین ها و املاح می شوند . بنابراین می توان مکمل های ویتامینی و املاح مایع را برای چند روز در آب آشامیدنی آن ها تجویز نمود . قرقاول ها غذای سبز تازه را دوست دارند . اگر چه در صورت متعادل نمودن خوراک و اضافه کردن پیش مخلوط به جیره غذاهای سبز لازم نمی شوند . با این حال خوشه های نرسیده گندم ، برگ های کاهو ، کلم و بعضی علفهای هرز می توانند به عنوان مواد سبز تازه مورد تغذیه قرار گیرند . مصرف غذا یک قرقاول از سن یک روزگی تا سن عرضه به بازار (حدود ۱۶ هفتگی ) حدود ۵ کیلو گرم غذا مصرف می کند . در این سن ، پرندگان نر به طور میانگین وزنی حدود ۲۵/۱ کیلو گرم و ماده ها حدود ۱ کیلو گرم خواهند داشت . ضریب تبدیل غذایی حدود ۵/۴ برای مخلوط هر دو جنس به دست می آید که در مقایسه با سایر پرندگان پرورشی نسبت بالایی است . سن ( هفته ) مقدار سنگریزه ۴-۰ ۲۵۰ گرم به ازای ۱۰۰پرنده برای یک هفته ۱۶-۵ ۲۵۰ گرم به ازای ۱۰۰پرنده برای یک هفته فراهم کردن آب و غذا هم زمان با ورود جوجه ها در سالن پرورش ، باید آب و غذای تازه برای آن ها فراهم نمود . برای تشویق جوجه ها به غذا می توان خوراک را روی روزنامه و مقوا و یا سینی های کم عمق در اختیار آن ها قرار داد . دانخوری های استاندارد اتوماتیک ماکیان برای پرورش متراکم و نیمه متراکم قرقاول مناسب هستند . دانخوری ها و آبخوری های رنگی به منظور تشویق پرنده ها ، به دلیل جذب پرنده ها مفید ارزیابی می شود . از ۴ روزگی به بعد می توان از دانخوری های دائمی در کنار سینی ها بهره برد . سینی ها را می توان در سن ۷ روزگی برداشت و دانخوری های دائمی را جایگزین کرد . ظروف آبخوری مخصوص جوجه ها و یا برخی آبخوری های آویز می توانند برای روزهای ابتدایی در اختیار جوجه ها قرار گیرند . برای پرندگان بزرگ تر آبخوری های آویز مناسبند . به ازای هر جوجه ۵/۱ سانتی متر فضای آبخوری و ۸/۳ سانتی متر فضای دانخوری در نظر گرفته می شود . دو برابر این ارقام جهت مولدین لازم است . در جدول زیر میزان آبخوری و دانخوری مورد نیاز به ازای هر پرنده در سنین مختلف آورده شده است . دمای آب در ۳ روز اول باید در حدود ۲۰ درجه سانتی گراد باشد . پس از آن دمای آب را کاهش می دهند و آب خنک در اختیار جوجه ها قرار می گیرد . آبخوری ها روزانه تمیز و ضد عفونی شده و آب تازه در اختیار پرنده ها قرار می گیرد. در شش هفته اول به ازای هر ۲۵ پرنده یک آبخوری یک لیتری و پس از هفته ششم به ازای هر ۲۵ پرنده یک آبخوری ۹ لیتر ی نیاز است . هرگز برای تغذیه نباید از ظروف پوسیده ، داراب قارچ و کپک و مشکوک استفاده کرد . کنترل پرواز قرقاول ها پرندگانی عصبی هستند و در عین حال قدرت خوبی جهت پرواز دارند . بنابراین باید در سالن و محوطه کاملاً پوشیده نگداری گردند . اگر این پرندگان در تنش قرار گیرند ، فرار می کنند و گرفتن آن ها مشکل است و ممکن است به مناطق دوری پرواز کرده و از دسترس خارج گردند . هم چنین یکی از مواردی که باعث مرگ و میر پرنده می شود پرواز سریع پرنده به طرف توری های اطراف است که جهت پیش گیری ، بهتر است یکی از بال های پرنده بسته و یا پرهای آن کوتاه گردد . پرواز این پرندگان می تواند با چیدن پرها و استفاده از نوار یا تسمه کنترل گردد . بیماری ها بیماری های ویروسی 1. نیوکاسل 2. لارنگو تراکئیت عفونی 3. عفونت طحال مرمری 4. عفونت روتا ویروسی 5. آبله 6. آنفلوانزای پرندگان 7. آنسفالیت ویروسیاسبی 8. لکوز لمفوئید بیماری های باکتریایی 1. سالمونلوز 2. عفونت مایکوپلاسمایی 3. بوتولیسم 4. کریزای عفونییماری انگلی 1. انگل های داخلی 2. کوکسیدیوز 3. هگزامیتیازیس 4. کرم گرد 5. سینگاموس 6. کاپیلاریا 7. هتراکیس 8. انگل های خارجی 9. شپش 10. جرب 11. بیماریهای قارچی 12. آسپرژیلوز 13. بیماری های متفرقه 14. کانی بالیسم 15. خمیدگی پنجه ها
قالب وردپرس